Aditz bereziak etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak
Aditz bereziak etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak

Aditz galdetegia

 Hemen badauzkazue aditza birpasatzeko joko bat, ez dago oso landua, baina egiten dudan lehenengoa da.


<div style="width: 100%;"><div style="position: relative; padding-bottom: 56.25%; padding-top: 0; height: 0;"><iframe frameborder="0" width="1200" height="675" style="position: absolute; top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%;" src="https://view.genial.ly/61bb92512349c40dd58acdfc" type="text/html" allowscriptaccess="always" allowfullscreen="true" scrolling="yes" allownetworking="all"></iframe> </div> </div>

MUGAGABEA ESKATZEN DUTEN ADITZAK


Zenbait aditz berezik mugagabea eskatzen du. Hona hemen honela jokatzen duten aditzik ohikoenen zerrenda.

Bihurtu
Aukeratu
Egon
Bidali
Bilakatu
Hautatu
Sartu
Kontratatu
Egin
Izendatu
Joan
Hartu

Pertsonen egoera, lanbidea, estatusa edo maila soziala adierazteko erabiltzen diren aditzak dira gehienak, bihurtu eta bilakatu aditzak izan ezik.

Ura ardo bihurtu zuen
Ordezkari aukeratu dute
Lehendakari izendatuko dute
Entzule egon nintzen ikastaroan
Laguntzaile hasi zen, baina gero zuzendari jarri zuten
Irakasle joan da herri txiki batera

Ez nahastu esapide hauek –TZAT deklinabide kasuarekin antzeko esangura duten arren, ez baitira guztiz berdinak.

Idazkari hartu naute (idazkari lana egiteko)
Idazkaritzat hartu naute (idazkaria nintzela pentsatu dute)

Zenbait kasutan, forma mugatua zein mugagabea erabil daitezke, baina esangura desberdinekin.
Jon zuzendari aukeratu dute (Jon zuzendari izateko aukeratu dute)
Zuzendaria aukeratu dute ( zuzendari bat aukeratu dute)

EUSKALTZAINDIAREN ARAUA: TOPIKO(SA) BIHURTU

Hortaz, hau da Euskaltzaindiaren erabakia: perpaus baten barnean bi nor-sintagma agertzen direnean, eta horietako bat bestearen predikatu osagarria denean, bihurtu aditzak mugagabean eskatzen du predikatu osagarri hori: ura ardo bihurtu zuten. Hala ere, sintagma izen soil batek osatu beharrean beste ingurukariz janzten denean, izenondoak, izenlagunak, adjektibo konparatiboak, perpaus erlatiboak, e.a. erabiliz, orduan artikulua eskatzen du askotan. Kasua, berriz, beti absolutiboa(nor kasua) erabiliko da: emakumerik ederrena bihurtu zen.


Araua oso korapilotsua badirudi ere, erraza da,  arauak dio Bihurtu aditzak mugagabea eskatzen duela kasu gehienetan,hala ere, salbuespenak badaude, batez ere egitura konparatiboetan.
Hemen daukazue ariketatxo bat praktikatzeko.







ADIITZ BEREZIAK

Euskaraz, beste hainbat hizkuntzatan, badaude aditz problematiko batzuk: aditz bereziak. Baina zergatik bereziak? Logikaren arauak urratzen dituztelako, askotan logikak esaten digu aditz batek kasu  batekin erabili behar dugula, baina bereziak denez, eskatzen du beste kasu bat, adibidez:
      Logikak diosku itxaron aditzarekin nor-nork erabili beharko 
      genukeela, baina zer-nori-nork erabili behar dugu.
           🜹 Hemen itxarongo zaitut.
          🌞 Hemen itxarongo dizut.



Esteka hautan badauzkazue teoria eta ariketa batzuk praktikan jar dezazuen.