WWW.DOKUMENTALAK.COM

Dena ez da ariketen bidez ikastea, batzuetan eskura dauzkagun euskarri digitalen bidez ere ikasi dezakegu. Orain, etxean derrigor egon behar dugun garai honetan aprobetxatu dezakezue dokumental interesgarriak ikusteko. Esteka honetan www.dokumentalak.com hainbat gai jorratzen dira, trasteatu eta gehien gustatzen zaizuena ikusi eta idatzi iruzkinen bat. 
 
iruzkinik ez:
Etiketak: ,

GUTUNETAKO FRASEOLOGIA

Askotan galdetzen duzue ea zein egitura erabili dezakezuen idazlanari ziurtasunez aurre egiteko. Kasu gehienetan ezinezkoa da eskatzen duzuena betetzea, formula magikorik ez baitago; hala ere, gutunetan hainbat egitura daude erabilgarriak izan dakizkizuenak. Hau bilduma bat besterik ez da, handik eta hemendik hartua.

Gutunetako fraseologia by Jokin Etxebarria on Scribd

iruzkinik ez:
Etiketak: , , , , ,

NOIZ JARRI –A


Noiz demontre jarri -A?, auzi hau oso eztabaidagarria da eta ez dirudi arau zehatzik eman dezakegunik, baina bai joera nagusia. Honetan aditza dugu garrantzitsuena, berak baldintzatuko baitu osagarri predikatuak mugatua ala mugagabea izan behar duen ala ez. Beraz, aditzez aditz aztertuko dugu.


iruzkinik ez:

Berriro martxan!

Azken bolada honetan galtzak bete lan ibili naiz eta ezin izan dut ezer egin, denbora neukanean, gogorik ez 😇. Baina orain, zintzo-zintzo eguneratuko dut bloga.
zorroza

iruzkinik ez:

Aditzaren aspektua

Euskal aditza oso erraza da, gaztelaniarena baino ulergarriagoa.  Kontuan hartu behar dugu hiru aspektu bereizten dugula: orainaldia, iragana eta geroaldia. 
               Iragana: aditza+auxiliarra                                 
               Orainaldia: aditza-t(z)en+ auxiliarra 
               Geroaldia: aditza -ko/go+ auxiliarra.

1. Iragana edo lehenaldia
Iragana osatzeko aditza infinitiboan gehi auxiliarra erabili behar dugu. Gaztelaniaren preterito perfecto-aren ordainak dira.
Nik jan dut = he comido
Nik irakurri dut = he leido
Ni joan naiz = he ido
...
2. Orainaldia
Orainaldia osatzeko aditzari -t(z)en eransten diogu, gehi auxiliarra. Gaztelaniaren presente-aren ordaina da. Baina, trinkoa bada,  euskaraz bereizketa bat egiten dugu.
Ni noa = yo voy (ekintza puntuala, momentuan bertan egiten duguna)
Ni (zapaturo) joaten naiz = yo voy (errepikatzen den ekintza adierazten du, normalean adberbio batek markatzen du ohikotasuna)

Trinkoa ez bada, hots, aditz perifrastikoa bada, bereizketa hori ari izan partikularen bidez egiten dugu.
Nik irakurtzen dut = yo leo  
Ni irakurtzen ari naiz (momentu honetan)
3. Geroaldia edo etorkizuna
Geroaldia osatzeko, aditzari -ko/go eransten diogu. Gaztelaniaren futuro-aren ordaina.
Nik jango dut = comeré
Nik irakurriko dut = leeré
Ni joango naiz = iré
...

Beste sarrera batean hainbat kontutan sakonduko dugu, hots, noiz jarri behar dugu -TEN eta noiz -TZEN, noiz -KO eta noiz -GO. Horrez gain, puntualtasuna adierazteko partikula, ari izan, ere jorratuko dugu.



iruzkinik ez:

Mintzamenaren lanketarako proposamenak


iruzkinik ez:

Aditz trinkoak

Aditz trinkoa osagai bakarraz eratutako aditza da, eta unean bertan gertatzen ari dena edo ari zena adierazten du.
     Ni zinemara noa ( momentu honetan).
     Zuk liburu bat dakarzu ( momentu honetan).

Aditz trinkoetan informazio osoa (esanahi, pertsona, aspektua...) hitz bakar batean dago bilduta; aditz perifrastikoa ordea, bi elementuk osatzen dute: aditz nagusiak eta aditz laguntzaileak, alegia.
     Ni aulkitik erori naiz ( erori aditz nagusia eta da laguntzailea).
     Zuk liburu bat irakurri duzu ( irakurri aditz nagusia eta duzu laguntzailea).

Aditz trinkoa aditz laguntzaile baten beharrik gabe jokatzen da. Hala ere, gehienek forma perifrastikoa ere badaukate, bien arteko ezberdintasuna aspektua izanik.
     Ni zinemara noa ( momentu honeta gertatzen da). 
     Ni zinemara joaten naiz ( ekintza errepikatzen da denboran).

Aditz trinkoen artean sailkapen bat egin behar dugu, alde batetik badauzkagu intrantsitiboak, eta bestetik trantsitiboak. Hauek dira erabilienak.
     Intrantsitiboak: Izan, Egon, Joan, Etorri, Ibili.
     Trantsitiboak: Ukan, Eduki, Ekarri, Eraman, Jakin, Esan, Erabili, Irudi, Ihardun.
Erabilienak, baina ez bakarrak. Badaude beste aditz trinko asko, kontua da gero eta gutxiago erabiltzen ditugula, eta gaur egun hirugarren pertsonak baino ez ditugula erabiltzen edota euskaran errotu dira egiturak /formulak  moduan.
    Etzan, Egin, Eman, Ikusi, Iraun, Erion ...
iruzkinik ez:
Etiketak: , ,

Aditz trinkoak vs. Aditz perifrastikoak

Aurreko sarrera batean, euskal aditza oso logikoa zela esan nuen, egia da, baina oinarriak ondo ikasi behar dituzue. Oinarri horien artean aditz trinkoak eta aditz perifrastikoak daude, baina zer demontre dira hitz potolo horiek? Emango dudan azalpena sinple-sinplea da, gehiago sakonduko baduzue, esteka batzuk jarriko dizkizuet.

1. Aditz perifrastikoak
Aditz perifrastikoak , nolabait esateko, aditz konposatuak dira. Aditz hauetan bi elementu daukagu: aditz nagusia eta aditz laguntzailea.
       Nik liburu bat irakurriko dut.
       Nik liburu batzuk irakurriko ditut.
Bi esaldi hauetan bi aditz daukagu:
       Aditz nagusia IRAKURRI
       Aditz laguntzailea DUT/DITUT
Bakoitzak informazio bat ematen digu, aditz nagusiak aditzaren esanahiaren (irakurri) eta aspektuaren (etorkizuna -KO) inguruko informazioa ematen digu; auxiliarrak, berriz, pertsona (1.sing.), zenbakia (singularra ala plurala) eta aspektua (orainaldia/iragana). Aspektuaz beste sarrera batean hitz egingo dugu.

2. Aditz trinkoak
Hauek bereziak dira, zergatik? Balio bikoitza dutelako, hau da, forma perifrastikoa eta forma trinkoa dutelako. Forma perifrastikoa dutenean, aurrekoek bezala jokatzen dute, aditz nagusia(trinkoa) eta auxiliarra; forma trinkoa dutenean, dagokien forman jokatzen dira.
    Perifrastikoa: ni mendira joan naiz (he ido al monte)
    Trinkoa: ni mendira noa (voy al monte)
Aspektua iraganekoa edo geroaldikoa denean, ez dago arazorik; orainaldian, aldiz, bereizketa bat egin behar dugu, ekintza puntuala bada forma trinkoa erabiltzen dugu, eta ekintza ohikoa bada, denboran errepikatzen denean, perifrastikoa.
   Ni mendira noa ( voy al monte)
   Ni astero mendira joaten naiz ( voy/suelo ir al monte)
Lehenengo adibidean, ekintza oraintxe bertan gertatzen da; bigarrenean, berriz, denboran errepikatzen da, normalean adberbio batek markatzen du ohikotasun hori. 



Sareko Euskal Gramatika
EIBZ
Atalak
iruzkinik ez:
Etiketak: , , ,

B1 mailako idazlanen lanketarako

B1 mailan ari bazara, seguruenik, zure idatziak hobetzeko proposamenak estimatuko dituzu.
Hiru taldetan daukazu materiala banatuta:
A) Multzo honetan idazlanak zuzenean eskaintzen dira (batzuetan idazlana hobetzeko proposamenak eginez).
B) Multzo honetakoak jarduera batean barruan daude txertatuta, azken ekintza gisara.
C) Multzo honetan HABEko azterketa-deialdietan erabilitako ereduak dituzu.


A) Azterketei begirako jarduerak

 B) Idazlana proposatzen duten jarduerak

 C) Azterketa-ereduak

 Iturria: ikasbil

iruzkinik ez:
Etiketak: , , , , ,

B2 mailako idazlanen lanketarako


B2 mailan ari bazara, seguruenik, zure idatziak hobetzeko proposamenak estimatuko dituzu.

 

Hiru taldetan daukazu materiala banatuta: 

A) Multzo honetan idazlanak zuzenean eskaintzen dira (batzuetan idazlana hobetzeko proposamenak eginez).

B) Multzo honetakoak jarduera batean barruan daude txertatuta, azken ekintza gisara.

C) Multzo honetan HABEko azterketa-deialdietan erabilitako ereduak dituzu.



A) Azterketei begirako jarduerak


B) Idazlana proposatzen duten jarduerak


C) Azterketa-ereduak

Iturria: ikasbil
iruzkinik ez:
Etiketak: , , , , ,
Harpidetu honetara: Mezuak (Atom)